Aynur Kır yazdı: Mevsimsel Depresyon – Belirti ve Tedavi Yöntemleri

204

Bugün sizlere sonbahar mevsimi ile birlikte kendini gösteren mevsimsel duygulanım bozukluğu hakkında bilgi sunmak istiyorum.

Özellikle eylül, ekim aylarından sonra güneş ışını azalması ve günlerin kısalmasıyla birlikte bazı kişilerde depresif duygulanım bozukluğu ortaya çıkar. Bu insanın zaman zaman yaşadığı üzüntü ve mutsuzluğun dışında bir durumdur. Insanlar günlük hayatta yaşadıkları bazı zor durumlar karşısında (işten ayrılmak, eşini, sevdiğini kaybetmek v.s.) kendilerini kederli ve mutsuz hissederler. Kısacası bu durumlar karşısında yaşanan duygulanım bozukluğu günlük normal yaşamın bir parçası olarak görülür. Ancak bu kederli ve hüzünlü duygu durumunun uzaması, şiddetinin artması ve bazen de nedensiz ortaya çıkması, ruh sağlığı sorunu olarak görülmeli ve depresyon hastalığı olarak tanımlanmalıdır.

Depresyonun belirtileri nelerdir?
Depresyon hastası olan birey kendini genelde  hüzünlü, umutsuz, değersiz, kaygılı ve karamsar hisseder, her şeye olumsuz bakar, bedensel olarak aşırı yorgunluk ve tükenmişlik izlenimi verir. Çalışmak, iş yapmak, gezip tozmak onu yorar, ‚adım atacak gücü hissetmiyorum kendimde‘ der. Konsantrasyon zorluğu ve bellek bozukluğu kendini gösterir, kişide karar verme yetisi azalır. Müzik dinlemek, televizyon izlemek ya da gazete okumak kişiye işkence gibi gelir ve sıkıntı verir. Depresyonun en belirgin özelliklerinden biri de kişinin kendini sosyal hayattan, eş, dost ve akrabadan soyutlaması ve bu davranışın tabanında yatan yalnız kalma isteğidir. İştah kaybı, cinsel isteksizlik, uyku bozukluğu, çabuk sinirlenme, çarpıntı ve bedensel ağrılar da depresyonda sıkça rastlanan belirtilerdir.

Mevsim geçişleri, doğadaki değişim, hassas insanlar ve depresyon hastaları için zor bir dönemdir. Kişide eylül, ekim gibi beliren depresyon hastalığı genelde ilkbahara doğru düzelme gösterse de bazı vakalarda ilkbahar yaz geçişinde de ağırlaşmalar görülebilir.

Kimlerde depresyon olma riski vardır?
Her bireyin hayatının belirli dönemlerinde onu olumsuz etkileyen yaşanmışları vardır. Sevdiği bir insanı kaybetmesi, ayrılık, aile içi sorunların yaşanması, mutsuz bir çocukluk dönemi geçirmiş olması, iş sıkıntıları ve maddi sorunlar gibi. Bu sorunların birini veya birkaçını yaşayan her birey ruhsal çöküntü yaşamaz.

Bunun sonucunda ortaya çıkan olgu nedir?
Bazı kişilerde depresyona karşı bir yatkınlık vardır. Aşırı duygusal, sorunlarını, sıkıntılarını halletmek yerine içine atan, mükemmeliyetçi kişilik yapısının yanısıra genetik veriler, yani ailede depresyon hastalığının mevcut olması, hastalık riskini artıran etkenlerdendir. Ayrıca kanser, kalp veya böbrek yetmezliği, alkolizm gibi hastalıklar da depresyon olgusunu beraberinde getirebilir.

Dünya Sağlık Örgütü‘ nün yayımladığı rapora göre depresyon hastalığı dünya çapında günlük hayatı etkileyen en büyük sorunların başında gelmektedir.

Mevsimsel Depresyonun Tedavisi nasıl olmalı?
Işık terapisi: Bu göze ışık girmesi üzerinden yapılan bir tedavi yöntemidir. Psikiyatrist doktor kontrolünde diğer tedavi yöntemleri ile birlikte uygulandığında gereken etkiyi gösterir.

Psikoterapi: Psikolojik sıkıntıların temeline inmek, sorunların kökeni hakkında bir iç görü kazanmak ve buna uygun olan çözüm yollarını bulmak için yapılan konuşma yöntemine psikoterapi denir. Bu alanda uygulanan en yaygın terapi yöntemi bilişsel-davranışsal terapi yöntemidir. Bu yöntemde hasta, kendini negatif düşünceye yönlendiren düşünce sistemini ve kalıplarını fark edebilme, sorgulama ve değiştirebilme olanağı bulur. Örneğin kişinin çocukluğundan beri taşıdığı yetersizlik duygusu sorgulanabilir ve çözüme ulaştırılabilir.

İlaç tedavisi-Antidepresan: Mevsimsel depresyon yaşayan hastalar ilaç tedavisinden çok fayda görebilir. Bu ilaçlar psikiyatrist tarafından yazılır ve bir süre doktor kontrolünde kullanılır. İlaçlar faydasını iki üç hafta sonra gösterir ve en az altı ay alınması gerekmektedir.

Tedavide mümkün olduğunca tüm yöntemlere başvurmak tedavinin gidişatını önemli ölçüde olumlu kılar. Bunun dışında kişinin düzenli egzersiz yapması, temiz havaya çıkıp hareket etmesi, kendini iyi hissetmesini sağlayan faaliyetlerde bulunması ve kendini mutlu kılan eş ve dostlarıyla görüşmesi çok önemli faktörlerdir.

Mevsimsel depresyon hakkında gerekli en önemli bilgileri bu yazımla sizlere aktardım. Bir sonraki sayıda sizlere Aile Terapisi hakkında detaylı bilgi sunacağım.

Sağlıcakla kalın!..

Aynur Kır
Dipl.-Sosyalpedagog
Aile Terapisti
Nürnberg Psikiyatri ve Psikoterapi Kliniği
Depresyona Karşı Nürnberg Birliği
Yönetim Kurulu Üyesi

 

Comments are closed, but trackbacks and pingbacks are open.