Karikatürist Cihan Kılıç ile Direktör Ali Bey’in 125 yıl öncesinden bugüne erişen buluşması

185

Direktör Âli Bey’in Batılı anlamdaki ilk gezi yazısı olan ‘’Seyahat Jurnali’’ Cihan Kılıç’ın birbirinden özgün çizimleri ve Ali İhsan Varol’un editörlüğüyle Büyük Ayı Yayınlarından çıktı…

Klasik Türk edebiyatının önemli kalemlerinden Direktör Âli Bey’in 1885-1888 yılları arasında Düyûn-ı Umûmiye’deki görevi nedeniyle İstanbul’dan yola çıktığı seyahatte, gördüğü Irak ve Hindistan gibi uzak memleketlerin coğrafi, demografik ve kültürel özelliklerini son derece içten ve sade bir üslûpla aktarmasının güncesi olan Seyahat Jurnali, aynı zamanda tanık olduğu bazı ilginç olayları kıvrak zekâsıyla, mizahi vurgularla veya güçlü gözlemlerle ele alması bakımından kapsayıcı bir yazılı belge niteliği taşır.

Üslûbunun korunmasına özen gösterilerek günümüz Türkçesine aktarılan Seyahat Jurnali, dönemin değişmeye başlayan edebiyat anlayışının da önemli örneklerinden birisi olma özelliğine sahiptir…

(Kitabı buradan sipariş edebilirsiniz)

DİREKTÖR ÂLİ BEY
Tanzimat döneminin önemli gazeteci ve oyun yazarlarından Direktör Âli Bey 1846 yılında İstanbul’da doğdu. İlköğrenimine özel dersler alarak başladı. Erken yaşlarda Fransızca öğrendi. 1859 yılında Vâlide Rüşdiyesi’ni bitirdikten sonra tarih, coğrafya, felsefe, astronomi, kimya, ekonomi, yönetim bilimi, hukuk ve matematik alanında özel dersler aldı. Fransızca’sının yanında Arapça ve Farsça’yı da öğrendi.

Memurluk yaşamına on dört yaşında Babıali Tercüme Odasında başladı. Yazı yazmaya da bu yıllarda başladığı düşünülmektedir. Uzun yıllar bürokrasinin önemli kademelerinde görev aldıktan sonra, 1884-1888 yılları arasında Düyûn-ı Umûmiye’de müfettiş olarak çalıştı. 1895’te tayin edildiği direktörlük makamını ise ölünceye kadar sürdürdü. Son görevi dolayısıyla da ‘’Direktör’’ lakabıyla anıldı.

Kendi döneminde ‘’Osmanlıların Molière’i’’ olarak tanınan Direktör Âli Bey, başta tiyatro olmak üzere mizah ve seyahat edebiyatı alanında eserler verdi. Fransız yazarlardan oyunlar uyarlayarak Batı tarzına uygun bir tiyatronun gelişmesi için oyunlar yazdı. Türkçenin ilk mizah dergisi Diyojen’de mizah yazıları yazdı. Dergi kapatıldıktan sonra Çıngıraklı Tatar ve Hayal dergilerinde yazmaya devam etti. Türk edebiyatında ilk mizah sözlüğü olan Lehçetü’l-hakâyık’ı yazdı. Seyahat Jurnali isimli eseri Batılı anlamdaki ilk gezi yazısı olması bakımından önemlidir.

CİHAN KILIÇ
1987 yılında İstanbul’da doğdu. Yıldız Teknik Üniversitesi’nde inşaat mühendisliği eğitimi aldığı yıllarda haftalık mizah dergisi Fermuar‘da karikatür çizmeye başladı. 2007 yılı itibarıyla kadrosuna katıldığı Uykusuz dergisinde çizimlerine devam ederken, illüstrasyonları ve çizgi öyküleri yurt içi ve yurt dışı sergilerde yer aldı. Ama Arkadaşlar İyidir (2012), Ve Sinem-1 (2014), Ve Sinem-2 (2016) isimlerinde üç adet kitabı bulunan çizer, 2017 yılında 8 çizer arkadaşı ile birlikte çizgi roman / mizah dergisi Para Tuzağı‘nı kurmuştur. Günümüzde ise 2020 yılından itibaren animasyon içerikleri üreten Para Tuzağı bünyesinde çalışmalarını sürdürmekte ve Uykusuz dergisi için haftalık çizgi öyküler hazırlamaya devam etmektedir.

Leave A Reply